Kế toán giá thành là một khía cạnh quan trọng trong việc quản lý tài chính của một doanh nghiệp. Nó giúp bạn xác định chi phí sản xuất, lợi nhuận, và đưa ra các quyết định quan trọng về giá sản phẩm và dịch vụ. Tuy nhiên, đôi khi, việc hiểu và thực hành kế toán giá thành có thể gặp khó khăn. Đó là lý do tại sao viết về bài tập kế toán giá thành có lời rất quan trọng. Công ty Kế toán Kiểm toán Thuế ACC sẽ hướng dẫn bạn qua một loạt các bài tập kế toán giá thành, cung cấp lời giải chi tiết, để giúp bạn phát triển kỹ năng và hiểu sâu hơn về quản lý chi phí doanh nghiệp.

1. Bài tập kế toán giá thành
Đề bài:
Công ty cổ phần ABC sản xuất 1 loại sản phẩm X, tính giá thành sản phẩm theo phương pháp trực tiếp. Trong kỳ kế toán tháng 1/2023, có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh như sau:
- Ngày 01/01/2023: Khởi lập doanh nghiệp, mở tài khoản tiền gửi ngân hàng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) số tiền 100.000.000 đồng.
- Ngày 02/01/2023: Mua nguyên vật liệu nhập kho chưa trả tiền người bán, giá chưa có thuế GTGT 10% là 300.000.000 đồng. Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu về nhập kho đã bao gồm thuế GTGT 10% là 5.500.000 đồng.
- Ngày 03/01/2023: Xuất kho nguyên vật liệu để sản xuất sản phẩm, giá trị nguyên vật liệu xuất kho là 250.000.000 đồng.
- Ngày 04/01/2023: Sản xuất xong 100 sản phẩm, giá thành sản xuất mỗi sản phẩm là 2.500.000 đồng.
- Ngày 05/01/2023: Bán 50 sản phẩm cho khách hàng, giá bán mỗi sản phẩm là 3.000.000 đồng, chưa thu tiền.
- Ngày 06/01/2023: Nhận tiền bán hàng của khách hàng, số tiền thu được là 1.500.000.000 đồng.
Yêu cầu:
- Tính giá thành sản phẩm X theo phương pháp trực tiếp.
Lời giải:
Theo phương pháp trực tiếp, chi phí sản xuất sản phẩm được tập hợp theo từng loại chi phí trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chi phí sản xuất sản phẩm được xác định bằng tổng chi phí trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
Chi phí trực tiếp:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: 250.000.000 đồng
- Chi phí nhân công trực tiếp: 60.000.000 đồng
Tổng chi phí trực tiếp:
250.000.000 + 60.000.000 = 310.000.000
Chi phí sản xuất chung:
- Chi phí tiền lương nhân viên quản lý phân xưởng: 16.000.000 đồng
- Chi phí khấu hao TSCĐ: 20.000.000 đồng
- Chi phí bảo hiểm, bảo hành sản phẩm: 14.000.000 đồng
- Chi phí dụng cụ, vật liệu sản xuất: 2.000.000 đồng
Tổng chi phí sản xuất chung:
16.000.000 + 20.000.000 + 14.000.000 + 2.000.000 = 52.000.000
Giá thành sản phẩm X:
310.000.000 + 52.000.000 = 362.000.000
Như vậy, giá thành sản xuất của 1 sản phẩm X là 3.620.000 đồng (362.000.000 / 100).
Kết luận:
Giá thành sản phẩm X theo phương pháp trực tiếp là 3.620.000 đồng.
>>> Tham khảo thêm về Bài tập kế toán excel có lời giải hay nhất
2. Lưu ý khi làm bài tập kế toán giá thành

Kế toán giá thành đóng vai trò quan trọng trong việc xác định chi phí sản xuất, từ đó tính toán lợi nhuận và đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý. Khi làm bài tập kế toán giá thành, cần lưu ý những điểm sau để đảm bảo tính chính xác và logic trong quá trình tính toán.
2.1. Hiểu rõ phương pháp tính giá thành
Mỗi doanh nghiệp có thể áp dụng các phương pháp tính giá thành khác nhau tùy vào đặc thù sản xuất. Vì vậy, trước khi làm bài tập, cần xác định rõ phương pháp mà bài toán yêu cầu:
- Phương pháp giản đơn (trực tiếp): Áp dụng cho các doanh nghiệp có quy trình sản xuất đơn giản, sản phẩm hoàn thành ngay sau một chu kỳ sản xuất.
- Phương pháp hệ số: Dùng khi sản xuất nhiều loại sản phẩm có chung quá trình sản xuất nhưng khác nhau về đặc điểm, tính chất.
- Phương pháp tỷ lệ: Áp dụng khi có nhiều sản phẩm cùng loại, cần phân bổ chi phí theo tỷ lệ nhất định.
- Phương pháp tính giá thành theo quá trình (công đoạn): Phù hợp với doanh nghiệp có nhiều công đoạn sản xuất.
- Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng: Áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất theo đơn hàng riêng biệt.
2.2. Xác định chính xác các yếu tố chi phí
Để tính giá thành chính xác, cần phân loại và xác định đầy đủ các khoản chi phí liên quan, bao gồm:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chi phí nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ phục vụ trực tiếp cho sản xuất sản phẩm.
- Chi phí nhân công trực tiếp: Lương, bảo hiểm xã hội, phụ cấp của công nhân trực tiếp sản xuất.
- Chi phí sản xuất chung: Bao gồm chi phí điện, nước, khấu hao máy móc, chi phí quản lý tại phân xưởng…
Việc phân loại đúng các khoản chi phí sẽ giúp quá trình tính giá thành chính xác và tránh sai sót.
2.3. Phân bổ chi phí hợp lý
Trong nhiều trường hợp, một số chi phí không thể trực tiếp xác định cho từng sản phẩm mà cần phải phân bổ. Khi làm bài tập, cần chọn phương pháp phân bổ phù hợp, như:
- Phân bổ theo số lượng sản phẩm.
- Phân bổ theo khối lượng nguyên vật liệu tiêu hao.
- Phân bổ theo giờ công lao động trực tiếp.
- Phân bổ theo định mức chi phí.
Lựa chọn đúng phương pháp giúp đảm bảo tính hợp lý và chính xác trong việc xác định giá thành.
2.4. Kiểm tra số liệu đầu vào và đầu ra
Một số bài tập kế toán giá thành có thể cung cấp dữ liệu chưa đầy đủ hoặc cần tính toán trước khi nhập vào công thức. Vì vậy, cần kiểm tra kỹ số liệu trước khi tính toán, bao gồm:
- Số liệu về chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ, cuối kỳ.
- Số lượng sản phẩm hoàn thành.
- Tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ.
Nếu có sự chênh lệch giữa tổng chi phí và tổng giá thành, cần rà soát lại các bước tính toán để đảm bảo số liệu hợp lý.
2.5. Áp dụng đúng công thức tính giá thành
Tùy vào yêu cầu của bài tập, có thể sử dụng một số công thức phổ biến sau:
Giá thành sản phẩm = Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ + Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ – Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.
Giá thành đơn vị = Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành / Số lượng sản phẩm hoàn thành.
Việc hiểu và áp dụng đúng công thức giúp đảm bảo kết quả tính toán chính xác và dễ hiểu.
2.6. Lập bảng tính và trình bày khoa học
Khi làm bài tập, nên lập bảng tính rõ ràng, có từng cột, từng dòng với các thông tin đầy đủ như:
- Loại chi phí.
- Số liệu đầu kỳ, phát sinh trong kỳ, cuối kỳ.
- Phân bổ chi phí.
- Tính toán giá thành đơn vị.
Bố cục bài làm rõ ràng, dễ hiểu sẽ giúp dễ dàng kiểm tra lại kết quả và hạn chế sai sót.
2.7. Kiểm tra kết quả trước khi nộp bài
Sau khi hoàn thành bài tập, cần kiểm tra lại tất cả số liệu và phép tính để đảm bảo không có sai sót. Một số cách kiểm tra gồm:
- So sánh tổng giá thành với tổng chi phí sản xuất phát sinh.
- Kiểm tra công thức tính toán.
- Đối chiếu số liệu với yêu cầu bài toán.
Những lưu ý trên sẽ giúp bạn làm bài tập kế toán giá thành hiệu quả, chính xác và dễ dàng đạt điểm cao.
>>>> Tham khảo Bài tập kế toán công ty có lời giải để biết thêm thông tin.
3. Câu hỏi thường gặp
Chi phí sản xuất chung luôn được phân bổ theo số lượng sản phẩm sản xuất ra không?
Không, có thể phân bổ theo nhiều tiêu chí như thời gian lao động, nguyên vật liệu sử dụng.
Có cần tính giá thành cho từng sản phẩm riêng lẻ không?
Có, đặc biệt quan trọng trong doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau.
Doanh nghiệp thương mại cũng cần kế toán giá thành không?
Không, kế toán giá thành chủ yếu áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất, xây dựng.
Bài tập kế toán giá thành là một công cụ hữu ích để bạn nắm vững quy trình kế toán giá thành, phát triển khả năng quản lý chi phí, và đưa ra quyết định thông minh về việc quản lý chi phí trong doanh nghiệp. Bằng việc thực hành và tìm hiểu từ lời giải, bạn sẽ trang bộ cho mình kiến thức và kỹ năng cần thiết để thành công trong lĩnh vực kế toán giá thành. Hãy bắt đầu làm các bài tập này ngay cùng Kế toán Kiểm toán Thuế ACC để hiểu sâu hơn về chi phí doanh nghiệp và đạt được sự nghiệp tài chính mà bạn mơ ước!
HÃY ĐỂ LẠI THÔNG TIN TƯ VẤN