087.790.7790

Các nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán và cách áp dụng đúng

Nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán là một phần quan trọng của quản lý tài chính trong mọi doanh nghiệp. Đây là quy trình ghi nhận và theo dõi các chi phí liên quan đến sản phẩm hoặc dịch vụ được bán ra thị trường. Kế toán giá vốn giúp doanh nghiệp xác định mức lợi nhuận, đánh giá hiệu suất kinh doanh và quyết định giá bán hợp lý. Bài viết này Công ty Kế toán Kiểm toán Thuế ACC sẽ trình bày những nguyên tắc cơ bản của kế toán giá vốn và vai trò quan trọng của nó trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp.

Các nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán và cách áp dụng đúng
Các nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán và cách áp dụng đúng

1. Khái niệm giá vốn hàng bán? Giá vốn hàng bán gồm những gì?

Giá vốn hàng bán (Cost of Goods Sold – COGS) là một khái niệm trong kế toán quản lý, và nó đề cập đến tổng số tiền mà một doanh nghiệp phải chi trả để sản xuất hoặc mua các sản phẩm hoặc dịch vụ được bán ra thị trường trong một khoảng thời gian cụ thể. Giá vốn hàng bán bao gồm:

1. Chi phí nguyên vật liệu: Là số tiền mà doanh nghiệp chi tiêu để mua nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ.

2. Chi phí lao động: Bao gồm tiền lương, thù lao và các khoản trả thêm khác cho nhân viên tham gia vào quá trình sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.

3. Chi phí sản xuất: Gồm các chi phí trực tiếp và gián tiếp liên quan đến quá trình sản xuất, bao gồm cả chi phí máy móc, năng lực sản xuất, và chi phí bảo dưỡng thiết bị.

4. Chi phí vận chuyển và lưu kho: Là các chi phí liên quan đến vận chuyển sản phẩm tới điểm bán và chi phí lưu kho trước khi sản phẩm được bán ra thị trường.

5. Chi phí quản lý và hành chính liên quan: Bao gồm các chi phí hành chính và quản lý có liên quan đến quá trình sản xuất và phân phối sản phẩm.

6. Chi phí phân phối và tiếp thị: Bao gồm các chi phí quảng cáo, tiếp thị, và các hoạt động liên quan đến việc đưa sản phẩm đến tay khách hàng.

Tổng cộng các khoản chi phí này tạo thành giá vốn hàng bán và có tác động trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp khi được trừ đi từ doanh thu bán hàng.

2. Nguyên tắc ghi nhận giá vốn và các phương pháp tính giá vốn hàng bán 

Nguyên tắc ghi nhận giá vốn (COGS) và các phương pháp tính giá vốn hàng bán có thể thay đổi tùy theo cách mà doanh nghiệp tổ chức và loại hình kinh doanh. Dưới đây là một số nguyên tắc chung và phương pháp phổ biến để tính giá vốn hàng bán:

1. Phương pháp FIFO (First-In, First-Out): Phương pháp này giả định rằng sản phẩm được bán ra thị trường đầu tiên là sản phẩm mua vào trước cùng (được xác định theo giá mua đầu tiên). COGS được tính dựa trên giá mua đầu tiên.

2. Phương pháp LIFO (Last-In, First-Out): Đây là phương pháp đối ngược với FIFO, giả định rằng sản phẩm bán ra thị trường đầu tiên là sản phẩm mua vào sau cùng (được xác định theo giá mua mới nhất). COGS được tính dựa trên giá mua mới nhất.

3. Phương pháp trung bình trọng số (Weighted Average): Phương pháp này tính giá vốn bằng cách lấy tổng giá trị của tất cả sản phẩm trong kho chia cho tổng số lượng sản phẩm. COGS được tính dựa trên giá trung bình của toàn bộ hàng tồn kho.

4. Phương pháp cố định (Specific Identification): Đây là phương pháp đặc thù, trong đó từng sản phẩm hoặc lô sản phẩm được xác định theo giá mua cụ thể. COGS được tính dựa trên giá cụ thể của từng sản phẩm.

5. Phương pháp tính giá vốn trực tiếp (Direct Costing): Phương pháp này chỉ tính vào COGS các chi phí trực tiếp liên quan đến sản phẩm, bao gồm chi phí nguyên vật liệu và lao động trực tiếp.

6. Phương pháp tiếp cận hoặc phương pháp biểu đồ (Absorption Costing): Phương pháp này tính vào COGS tất cả các chi phí sản xuất, bao gồm cả chi phí trực tiếp và gián tiếp.

Việc chọn phương pháp tính giá vốn phụ thuộc vào loại hình kinh doanh, quy định pháp lý và mục tiêu tài chính của doanh nghiệp. Cần lưu ý rằng sự lựa chọn phương pháp này có thể ảnh hưởng đáng kể đến báo cáo tài chính và lợi nhuận của doanh nghiệp.

3. Ví dụ về tính giá vốn hàng bán trong kế toán tổng hợp

Dưới đây là một ví dụ về cách tính giá vốn hàng bán trong kế toán tổng hợp cho một doanh nghiệp sản xuất và bán sản phẩm:

Giả sử một công ty sản xuất bàn ghế gỗ. Trong kho tháng này, công ty có các chi phí sau đây:

1. Chi phí nguyên vật liệu: 20,000 USD
2. Chi phí lao động sản xuất: 10,000 USD
3. Chi phí máy móc và thiết bị sản xuất: 5,000 USD
4. Chi phí vận chuyển và lưu kho: 3,000 USD
5. Chi phí quản lý và hành chính liên quan đến sản xuất: 2,000 USD
6. Chi phí phân phối và tiếp thị: 4,000 USD

Doanh nghiệp bắt đầu tháng này với 2,000 bộ bàn ghế trong kho có giá mua là 25 USD/bộ. Trong tháng, họ sản xuất thêm 1,000 bộ bàn ghế với giá sản xuất là 30 USD/bộ. Cuối tháng, họ có 1,500 bộ bàn ghế còn trong kho.

Bây giờ, chúng ta có thể tính giá vốn hàng bán trong tháng này:

1. Tính tổng chi phí sản xuất: 20,000 (nguyên vật liệu) + 10,000 (lao động) + 5,000 (máy móc) = 35,000 USD

2. Tính tổng chi phí vận chuyển và lưu kho: 3,000 USD

3. Tính tổng chi phí quản lý và hành chính liên quan đến sản xuất: 2,000 USD

4. Tính tổng chi phí phân phối và tiếp thị: 4,000 USD

5. Tính giá vốn của hàng tồn kho ban đầu: 2,000 (số bộ) x 25 (giá mua ban đầu) = 50,000 USD

6. Tính giá vốn của sản phẩm mới sản xuất: 1,000 (số bộ) x 30 (giá sản xuất) = 30,000 USD

7. Tính giá vốn của hàng tồn kho cuối kỳ: 1,500 (số bộ) x 30 (giá sản xuất) = 45,000 USD

Giá vốn hàng bán trong tháng này là tổng các khoản chi phí (1+2+3+4) cộng với sự thay đổi trong giá trị hàng tồn kho (6 – 5). Vì vậy, giá vốn hàng bán là:

35,000 (chi phí sản xuất) + 3,000 (vận chuyển và lưu kho) + 2,000 (quản lý và hành chính) + 4,000 (phân phối và tiếp thị) + (30,000 – 50,000) (thay đổi giá trị hàng tồn kho) = 24,000 USD

Điều này có nghĩa rằng trong tháng này, công ty đã tiêu 24,000 USD để sản xuất và phân phối bàn ghế gỗ và đây là giá vốn hàng bán của họ.

4. Sử Dụng Phương Pháp Tính Giá Vốn Thích Hợp

Đối với mỗi doanh nghiệp, lựa chọn phương pháp tính giá vốn phải dựa trên đặc thù cụ thể của ngành nghề và mô hình kinh doanh. Dưới đây là một số điểm quan trọng cần xem xét khi sử dụng phương pháp tính giá vốn:

a. FIFO (First-In, First-Out):

  • Ưu điểm: Phản ánh chi phí sản xuất thực tế và thích hợp cho doanh nghiệp có lưu kho sản phẩm có hạn sử dụng.
  • Nhược điểm: Có thể gây chệch lệch giữa giá vốn thực tế và giá vốn ghi nhận trong bảng cân đối kế toán.

b. LIFO (Last-In, First-Out):

  • Ưu điểm: Phản ánh chi phí sản xuất mới nhất, có thể giảm thuế nếu giá hàng hóa tăng theo thời gian.
  • Nhược điểm: Tạo ra sự không nhất quán khi so sánh lợi nhuận giữa các giai đoạn và có thể không phản ánh chính xác chi phí sản xuất thực tế.

c. Trung Bình Trọng Số:

  • Ưu điểm: Đơn giản và phản ánh giá trung bình của hàng tồn kho.
  • Nhược điểm: Có thể làm giảm độ nhạy của giá vốn đối với biến động giá.

Khi chọn phương pháp, quan trọng nhất là hiểu rõ mô hình kinh doanh và mục tiêu tài chính của doanh nghiệp. Ngoài ra, liên tục theo dõi thị trường và điều chỉnh phương pháp khi cần thiết để đảm bảo tính linh hoạt và phản ánh chính xác nhất về chi phí sản xuất.

5. Kiểm Soát Hệ Thống Kế Toán Nội Bộ

a. Phân Công Nhiệm Vụ Rõ Ràng:

  • Xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng thành viên trong đội ngũ kế toán. Điều này giúp đảm bảo mỗi người đều chịu trách nhiệm đầy đủ về công việc của mình, từ việc nhập liệu đến kiểm tra bảng cân đối kế toán.

b. Kiểm Tra Nội Bộ Định Kỳ:

  • Thực hiện kiểm tra nội bộ định kỳ để phát hiện và sửa lỗi kịp thời. Điều này bao gồm việc so sánh dữ liệu trong hệ thống kế toán với nguồn thông tin bên ngoài để đảm bảo tính chính xác.

c. Giám Sát Chặt Chẽ Quy Trình Kế Toán:

  • Xây dựng quy trình kế toán rõ ràng và giám sát chặt chẽ quy trình này. Điều này đảm bảo mọi giao dịch được thực hiện theo đúng quy trình, từ việc ghi chứng đến xác nhận thanh toán.

d. Bảo Mật Thông Tin Kế Toán:

  • Bảo vệ thông tin kế toán trước sự truy cập trái phép bằng cách thiết lập các biện pháp an ninh, như quyền truy cập có hạn và theo dõi hoạt động người dùng.

e. Đào Tạo Liên Tục cho Nhân Viên:

  • Cung cấp đào tạo liên tục cho nhân viên kế toán để cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, đồng thời chia sẻ các thay đổi trong quy trình và chính sách kế toán.

f. Theo Dõi Sự Thay Đổi Trong Hệ Thống:

  • Liên tục theo dõi sự thay đổi trong quy trình kế toán và cập nhật hệ thống phù hợp. Điều này giúp đảm bảo rằng hệ thống luôn phản ánh đúng và đầy đủ các thông tin tài chính.

Bằng cách thực hiện những biện pháp này, doanh nghiệp có thể đảm bảo rằng hệ thống kế toán nội bộ của mình hoạt động mạnh mẽ, minh bạch và tuân thủ đúng các quy định.

Các nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính của một doanh nghiệp. Việc áp dụng đúng những nguyên tắc này không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về chi phí sản xuất mà còn đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong bảng kế toán. Để thực hiện điều này, việc xác định chi phí nguyên vật liệu, nhân công và các yếu tố khác là quan trọng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

087.790.7790
0
YOUR CART
  • Không có sản phẩm trong giỏ hàng